Jesteś tutajPlanowanie przestrzenne i jego efekty potrafią nas zaskoczyć w najmniej spodziewanym momencie.
Planowanie przestrzenne i jego efekty potrafią nas zaskoczyć w najmniej spodziewanym momencie.
mgr Jan Komorowski
Najlepszym na to przykładem okazał się dla mnie ostatnio najbiedniejszy kraj kontynentu południowoamerykańskiego – Boliwia, po którym spodziewałem się wielu rzeczy, ale na pewno nie ciekawych założeń planistycznych. Kraina wielkich wysokości, liści koki, kokainy oraz nieprzeciętnej biedy na pierwszy rzut oka kojarzy się raczej z chaosem i bałaganem, także w architekturze i gospodarowaniu przestrzenią. Bo takie właśnie skojarzenia wywołuje chociażby stolica – La Paz, która w pewnym sensie stanowić by mogła najczarniejszy koszmar każdego planisty.
El Alto/La Paz, Boliwia
Wciśnięte w strome zbocza sklecone z byle czego domki, strome i wąskie ulice poprowadzone, wydaje się, w zupełnie przypadkowy sposób, tworzą raczej smutny i mało atrakcyjny w odbiorze obraz stolicy Boliwii. W La Paz, poza kilkoma kwartałami starej zabudowy (np. Plaza Murillo) króluje, niestety, architektoniczny nieład.
Ale Boliwia ma różne oblicza i tyczy się to również zagospodarowania przestrzeni. Bo zostawiając za plecami chaotycznie zabudowaną stolicę i zjeżdżając z płaskowyżu Altiplano do departamentu Beni (amazonia boliwijska) trafiamy na zaskakujące swoim urokiem niewielkie miasteczka, których centralnymi punktami są fantastycznie zrewitalizowane place. W kulturze i historii większości krajów Ameryki Południowej centralne miejsca spotkań odgrywały zawsze niezwykle ważną rolę, obecnie znajdującą wyraz już nie jako punkty zbiorcze „pospolitego ruszenia” jak to miało miejsce chociażby za czasów podboju Boliwii przez konkwistadorów, ale jako miejsca spotkań lokalnej społeczności w godzinach popołudniowych i wieczornych. Zaskakujące było dla mnie jednak to, w jaki sposób tamtejsze samorządy lokalne podchodzą do idei odnowy owych placów oraz z jakim rozmachem, a jednocześnie smakiem, realizowane są projekty.
Santa Rosa, Boliwia
Miasteczka, o których mowa, liczą sobie zazwyczaj nie więcej niż 2-3 tysiące mieszkańców i zazwyczaj trudno w nich znaleźć chociażby jedną wyasfaltowaną ulice. Życie toczy się tam niezwykle leniwie i, z braku dobrych dróg, które w porze deszczowej stają się praktycznie nieprzejezdne, życie mieszkańców w ich wolnym czasie (a mają go naprawde bardzo,bardzo dużo) skupia się wokół Plaza Mayor, czyli placu centralnego. Wydawać by się mogło, że w tak, bądź co bądź, biednym kraju jak Boliwia owe place będą na podobnym poziomie infrastrukturalnym co okoliczne drogi. Jest jednak zupełnie inaczej. Od około 9 lat prowadzone są lokalne programy odbudowy/rewitalizacji owych placy, a co za tym idzie, nadawania im wyglądu i funkcjonalności o której, patrząc na rynki naszych miasteczek, możemy jedynie pomarzyć.
Santa Rosa, Boliwia
Zrewitalizowane place przyciągają się przede wszystkim ciekawą formą - wykorzystując sprzyjający klimat, powstaje coś na kształt ogrodu botanicznego poprzecinanego mnóstwem alejek, zazwyczaj promieniście rozchodzących się od centralnego miejsca placu (bardzo często w tymże centralnym miejscu stoi niewielki pomnik lub fontanna). Wzdłuż alejek ulokowane są dziesiątki solidnych stalowo-drewnianych ławek, a całość, co szczególnie ważne na tej szerokości geograficznej, gdzie zmrok zapada wcześnie i przejście między dniem a nocą jest bardzo szybkie, oświetla niezliczona liczba lamp elektrycznych. Swoją drogą owe lampy są często po zmroku jedynym jasnym punktem w całym miasteczku.
San Borja, Boliwia
Jak widać przykłady dobrego gospodarowania przestrzenią publiczną możemy odnaleźć nawet w Boliwii. Na dodatek ów przykład może nas mocno zawstydzić i dać do myślenia. Dlaczego tam, w kraju rządzonym przez małego Indianina z plemienia Ajmara, bezproblemowe realizacje takich rewitalizacji są możliwe i skuteczne? Czego nam brakuje? Wszak jesteśmy rządzeni przez osobnika podobnej postury..
- Zaloguj się lub zarejestruj aby móc dodać komentarz