mgr Filip Sokołowski. Portal URBANISTYKA.INFO
Stało się już niemalże tradycją, że w kalendarzu konferencji poświęconych urbanistyce i planowaniu przestrzennym styczeń należy do Ogólnopolskiej Konferencji „Dzień Urbanisty”. Jest to konferencja organizowana w Poznaniu podczas Międzynarodowych Targów Budownictwa BUDMA. Jej głównym organizatorem jest Towarzystwo Urbanistów Polskich, Oddział w Poznaniu. W tym roku konferencja odbyła się 21 stycznia, a jej tematem była EKO-URBANISTYKA. Dzięki współpracy Naszej Redakcji z Instytutem Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa udało się wprowadzić do programu tegorocznej konferencji drugi panel poświęcony INFORMATYZACJI W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM. Związek tych dwóch tematów jest tylko pozornie nieduży. Dla jego zobrazowania warto przypomnieć wypowiedź jednego z prelegentów dr Sławomira Anusza, kierownika Instytutu Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa, który to zwrócił uwagę na fakt, że nie można mówić o Eko-Urbanistyce pomijając kwestię dostępności do informacji o środowisku. Ta dostępność z kolei nie jest możliwa bez informatyzacji. Myślę, że to klucz do rozważań o Eko-Urbanistyce.
Wszyscy pamiętamy ile zamieszania spowodowało wejście w życie Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zwanej w skrócie ustawą ocenową. Rok 2009 minął nam na rozszyfrowywaniu co ustawodawca miał na myśli. W związku z tym organizowano szereg konferencji i spotkań z pracownikami RDOŚ (Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska), które miały przybliżyć nam nowe przepisy i ustalić jedną słuszną drogę działania w sprawach określania wpływu inwestycji zapisanych w dokumentach planistycznych na środowisko. Co rusz słyszeliśmy o nowych pomysłach związanych z ww. ustawą, z miesiąca na miesiąc rosły także wymagania pracowników RDOŚ, którzy naszą pracę oceniali. Jedyne co się nie zmieniło, to dostęp do materiałów, które pomagają ten wpływ na środowisko oceniać. Ów dostęp jaki marny był, taki marny jest. I jak tu w tej sytuacji być bardziej EKO? Myślę, że to pytanie zadawał sobie każdy, kto ma do czynienia z tworzeniem opracowań środowiskowych na potrzeby planowania przestrzennego. Brak dostępności lub nieaktualność materiałów to problem, z którym przychodzi się borykać niemalże przy każdym takim opracowaniu. Mapy sozologiczne, hydrograficzne, czy nawet aktualne mapy glebowe nie są wcale naturalnym źródłem wiedzy, a wręcz rarytasem, o którym się marzy, a nie wymaga. A to tylko niektóre źródła, z których przychodzi nam korzystać. W rezultacie otrzymujemy dokumenty zawierające informacje, które nie opierają się na rzetelnej wiedzy, a są zbiorem przypuszczeń na temat danego terenu. Biorąc powyższe pod uwagę warto byłoby zadać pytanie czy na pewno ustawodawcy chodziło o dostęp do takich informacji? Oczywiście każdą tego typu dyskusję można uciąć mówiąc o braku środków na tworzenie i aktualizację wspomnianych wyżej materiałów. Jednak konferencja w Poznaniu dostarczyła nam argumentów, że tak wcale nie jest. Pan Robert Lach, pełnomocnik ds. rozwoju informacji przestrzennego i monitoringu przestrzennego w Instytucie Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa, mówił o konieczności podjęcia działań dotyczących standaryzacji, harmonizacji i interoperacyjności dokumentów planistycznych oraz ustanowienia warunków do uruchomienia monitoringu przestrzennego w Polsce. Zwracał przy tym uwagę na bierność środowiska Urbanistów, które nie walczy o swoje, co prowadzi w prostej linii do utraty możliwości pozyskania środków na standaryzację dokumentów planistycznych i wprowadzenie monitoringu przestrzennego w Polsce, który znacznie ułatwiłby naszą codzienną pracę. Znaczenie standaryzacji dokumentów planistycznych i monitoringu przestrzennego podkreśliła także w swojej wypowiedzi dr inż. Arch. Małgorzata Hanzl adiunkt w Zakładzie Projektowania Urbanistycznego Instytutu Architektury i Urbanistyki Politechniki Łódzkiej, odnosząc się do konieczności monitoringu decyzji o warunkach zabudowy i decyzji lokalizacji celu publicznego.
Dyskusja o informatyzacji w planowaniu przestrzennym ma szczególne znaczenie w obliczu tworzonej aktualnie Ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej i nowelizacji Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przyciągnęła ona wielu zainteresowanych. Doskonałym podsumowaniem były prezentacje rozwiązań opartych na systemach informacji przestrzennej w konkretnych jednostkach administracji publicznej. Redakcja Portalu przygotowała dla wszystkich uczestników konferencji teczki, zawierające komplet informacji dotyczących panelu o informatyzacji wraz ze wspomnianymi prezentacjami zebranymi na płycie CD. Po uzgodnieniu z autorami postaramy się udostępnić zainteresowanym omawiany materiał.
Na koniec wracając do znaczenia informatyzacji w planowaniu przestrzennym, warto podkreślić, że jej rozwój to nie tylko projekty „bardziej eko”. Informatyzacja, dająca większą dostępność do informacji na pewno wpłynie także na większą partycypację społeczną, a być może powoli przybliżyć wielu ludziom znaczenie planowania przestrzennego dla rozwoju ich otoczenia. Portal URBANISTYKA.INFO popiera działania zmierzające do rozwoju informatyzacji w planowaniu przestrzennym i monitoringu przestrzennego, dlatego będziemy się starać dostarczać Państwu najnowsze informacje dotyczące postępu prac w tym zakresie, a także przekazywać wiedzę, o najnowszych rozwiązaniach z zakresu systemów informacji przestrzennej.