Jesteś tutaj„Planowanie przestrzenne a Woda”

„Planowanie przestrzenne a Woda”


Monika Skrzypczak, Redakcja Urbanistyka.info

Relacja z Polsko-Brytyjskiego seminarium szkoleniowe „Planowanie przestrzenne a Woda” organizowanego  przez ZOIU

 

 

 

Seminarium szkoleniowe jest kolejnym krokiem w rozwoju kilkunastoletniej współpracy pomiędzy Województwem Dolnośląskim a regionem West Midlans, położonym w środkowej Anglii. Początki relacji partnerskich związane były z przedakcesyjną pomocą dla polskich samorządów lokalnych, stopniowo umacniane, zaowocowały podpisaniem w 2004 roku w Birmingham porozumienia o współpracy międzyregionalnej. W porozumieniu tym, strony zobowiązały się m.in. do wzajemnej wymiany doświadczeń i informacji oraz przygotowania wspólnych projektów w wielu dziedzinach. We współpracę włącza się Zachodnia Okręgowa Izba Urbanistów z siedzibą we Wrocławiu, która ma nadzieję na budowę trwałych kontaktów i wymianę wiedzy z zakresu urbanistyki i planowania, pomiędzy swoimi członkami a partnerami z RTPI West Midlands.

RTPI – Królewski Instytut Planowania Urbanistycznego powstał w 1914 r. Instytut jest zarejestrowany jako instytucja niekomercyjna, obecnie liczy 23 000 członków na całym świecie. Jego zadaniem jest wspieranie planistów na wszystkich etapach ich kariery, od studiów do czasu przejścia na emeryturę. Ułatwia on członkom dostęp do najnowszych rozwiązań i wyników badań. Misją RTPI jest rozpowszechnianie postępu w sztuce jak i nauce planowania miast i wsi dla dobra publicznego. Wszystkie działania oparte są na idei zrównoważonego rozwoju.

Seminarium rozpoczął Grzegorz Roman - Członek Zarządu Województwa Dolnośląskiego, który w skrócie omówił najistotniejsze problemy polskiej polityki przestrzennej,  w tym w odniesieniu do powodzi z 1997 i 2010 r. Wskazał na zły stan techniczny polskiej infrastruktury oraz brak jakichkolwiek działań naprawczych, w szczególności w stosunku do koryt rzecznych, sieci elektroenergetycznych (400 kV), urządzeń melioracyjnych, a także infrastruktury komunikacyjnej. Brak opracowanej strategii adaptacji do zmian klimatycznych dla Polski, będzie skutkował różnymi efektami, nie tylko w sferze środowiska przyrodniczego ale również w sferze gospodarki i życia społecznego.
 
Kolejnym prelegentem był Martin Haslett, który przedstawiał referat nieobecnego Richarda Hammersley, planisty w organizacji Planning Aid w regionie West Midlands. Referat dotyczył priorytetów oraz zasad krajowej polityki przestrzennej, które starają się odpowiadać na przejawy zmiany klimatu.
Rząd Brytyjski ma dwa podstawowe cele w zakresie zmian klimatu: po pierwsze, ułatwić przejście do gospodarki niskowęglowej, w której emisja gazów cieplarnianych byłaby zmniejszona (przyczyny), a po drugie, promować sposoby minimalizowania negatywnych skutków zarówno faktycznych jak i potencjalnych. Kluczem do osiągnięcia celów polityki klimatycznej jest system planowania przestrzennego, który według swej kompetencji dopuszcza (lub nie) do realizacji określonych inwestycji. Główne zapisy krajowej polityki planistycznej znajdują się w „Oświadczeniach Polityki Planistycznej” (PPSy). Cele polityki dotyczące zmian klimatycznych, znajdują się w Aneksie do PPS1 „Wprowadzanie rozwoju zrównoważonego” (2005). Aneks zawiera szczegółowe wymagania w stosunku do lokalnych strategii, według których realizowane są inwestycje. Kładzie on szczególny nacisk na wymaganie „elastyczności” wobec inwestycji zawierających odnawialne źródła energii, ze względu na trudność przewidzenia wszystkich problemów z tym związanych, na etapie planowania.

Martin Haslett, inspektor ds.. Planowania Lokalnego w Urzędzie powiatu Warwick zaprezentował w kolejnym referacie system polityki przestrzennej w odniesieniu do wydarzeń powodziowych w Leamington w 1998 r.
Rząd Brytyjski traktuje problem zagrożenia powodziowego równorzędnie z pandemią grypy czy terroryzmem. Wobec tego reakcją na powódź z 1998 r. było stworzenie dok. PPS25, którego głównym celem jest:
    ocena ryzyka, np. przygotowanie ocen ryzyka powodziowego
    zarządzanie ryzykiem, np. działania na rzecz rozwoju poza obszarem zalewowym
    redukcja ryzyka – np. redukcja poprzez układ zabudowy, SUDS
    podejście partnerskie, współpraca z Agencją Ochrony Środowiska i właścicielami nieruchomości.

Dokument zalecał bardziej zdecydowane podejście do problemu powodziowego, włącznie z nałożeniem obowiązku przygotowania oceny ryzyka powodzi na osoby starające się o pozwolenie na budowę, przyjęciem podejścia sekwencyjnego w zagospodarowaniu terenu, korzystaniem z systemów zrównoważonego rozwoju, odwadniania oraz zwiększenia roli Agencji Ochrony Środowiska, jako ciała doradczego ds. powodzi w planowaniu miejscowym. Ponadto, dokument PPS25 zobligował Agencję do opracowania map, na których zlokalizowane będą tereny zagrożone powodzią w podziale na 3 strefy.
Strefa 1 – woda „tysiącletnia”,
Strefa 2 – woda „stuletnia” do „tysiącletniej ,
Strefa 3 – woda „stuletnia” i częstsza.
Dla każdej strefy opracowano procedurę postępowania, wobec czego znacznie przyspieszono działanie administracyjne.Zagospodarowanie terenów zagrożonych powodzią odbywa się poprzez konsultacje na poziomie rządowym a nie lokalnym. Agencja Ochrony Środowiska ma możliwość interwencji w przypadku dopatrzenia się zagrożenia.

W 2007 r. ukazał się suplement do Rozporządzenia PPS25, w którym stwierdzono, że obserwujemy skutki zmiany klimatu i w związku z tym musimy spodziewać się częstszych poważnych powodzi. Powołano zespół, który miał za zadanie zanalizować ten problem i przygotować raport. Rząd Brytyjski po zapoznaniu się z wynikiem raportu w większości poparł zaproponowane rozwiązania. W konsekwencji zmieniono regulacje prawne związane z planowaniem i obecnie nawet wybrukowanie frontowej części ogrodu, wymaga pozwolenia na budowę. Niestety wiele nadal pozostaje do zrobienia.


Tomasz Ossowicz
z Biura Rozwoju Wrocławia, omówił sytuację przeciwpowodziową Wrocławia. Położenie geograficzne miasta zadecydowało o pełnieniu przezeń funkcji węzła wodnego. Jako główny problemem miasta, zdiagnozowano powiązanie przeciwstawnych celów, stanowiących jednocześnie dwie akceptowane zasady kształtowania przestrzennego. Celami tymi są zarówno ochrona miasta i jego mieszkańców przed powodzią jak również zwrócenie miasta ku rzece jako ważngo czynnika jakości życia.
Zaprezentowane zostały przykłady rozwiązań problemu za pomocą rewitalizacji terenów międzywala, wałów, zawala, wąskich gardeł, stref wysokich nadbrzeży i przystani oraz portów.

Michael Vout zaprezentował referat pt.„Korzyści Systemu Zrównoważonego Drenażu (SUDS)”. W związku z rozwojem społeczno-gospodarczym coraz więcej gruntów jest zabudowywanych, czego efektem jest ogólny wzrost powierzchni terenów nieprzepuszczalnych. To z kolei uniemożliwia naturalną reakcję pomiędzy gruntem a wodą. SUDS (Sustainable Drainage Systems) System Zrównoważonego Odwadniania) jest alternatywnym sposobem zarządzania zasobami wodnymi w ramach zrównoważonego rozwoju. Jego częścią jest Water Sensitive Design, czyli forma projektowania terenów miejskich i ich rozbudowy, której integralną część stanowi dbałość o zrównoważone zarządzanie zasobami wodnymi. Zadaniem SUDS jest zmniejszenie możliwości wystąpienia powodzi i jej skutków, poprzez kontrolę siły wody, przy traktowaniu jej, jako ważngo aspektu życia. Ponadto SUDS zawiera katalog narzędzi, jakie można wykorzystać w zarządzaniu wodą a tym samym w projektowaniu przestrzeni.

 

 

Marek Wiland prezes Zachodniej Okręgowej Izby Urbanistów przybliżył gościom z West Midlans istotę zawodu urbanisty w Polsce, a także omówił strukturę samorządu zawodowego Izby Urbanistów.
Z kolei Margaret Wilkinson omówiła struakturę RTPI – Królewskiego Instytutu Planowania Urbanistycznego. Następnie podjęła tematykę związaną z partycypacją społeczną.
W Wielkiej Brytanii społeczność lokalna traktowana jest jako ważne źródło wiedzy, dlatego tak istotne jest angażowanie ich do kreowania przestrzeni. Zaangażowanie społeczności lokalnej na wczesnym etapie programów regeneracji, przekazywanie jej informacji na temat oczekiwanych wyników oraz uświadomienie stopnia ich wpływu na poszczególne procesy, to podstawowe elementy prowadzące do osiągnięcia bardziej skutecznych i zrównoważonych rozwiązań. Prelegentka przedstawiła metody partycypacji społecznej, tj. planowanie rzeczywiste, warsztaty projektowe, stanowiska uliczne, interaktywne tablice itp.

 

Podsumowanie
Seminarium było zarówno interesujące, jak i kształcące. Cieszy mnie fakt, że takie spotkania wymiany wiedzy i doświadczeń mają miejsce. Polski system planowania przestrzennego, ma wiele wad, ale żeby je naprawić nie musimy tworzyć od podstaw nowych rozwiązań, wystarczy, że przyjrzymy się jak z podobnymi problemami poradziły sobie inne kraje.

Monika Skrzypczak
Urbanistyka.info

 

 

Your rating: None Average: 3.5 (4 votes)


Nawigacja

Kto przegląda

W tej chwili stronę przegląda 1 użytkownik i 30 gości.

Użytkownicy online